Wat is circulair inkopen in 2025?
Circulair inkopen draait om het minimaliseren van negatieve milieu-impact door in alle fasen van de productlevenscyclus, van ontwerp tot afdanking, keuzes te maken die hergebruik en waardecreatie stimuleren. Het is geen eenmalige pilot, maar een structurele verandering in je inkoopstrategie. Daarbij hoort nauwe samenwerking met leveranciers én intern draagvlak bij budgethouders, gebruikers en besluitvormers.
De nieuwe Europese richtlijn ‘Right to Repair’ (2024) onderstreept de urgentie: circulaire keuzes zijn straks niet alleen wenselijk, maar in veel gevallen verplicht.
1. Stel de aankoopbehoefte ter discussie
De duurzaamste aankoop is die je niet doet. Begin dus bij de basis: hebben we dit echt nodig? Kan een bestaande oplossing opnieuw ingezet worden? Kan een dienst afnemen volstaan in plaats van een product kopen?
Een voorbeeld: een groot zorgbedrijf verving in 2024 het eigendom van tientallen rolstoelen door een leaseconstructie met onderhoud en hergebruik. Resultaat: minder verspilling én lagere TCO (total cost of ownership).
2. Kies bewust voor gerecyclede of biobased materialen
De beschikbaarheid van duurzame materialen is in 2025 flink toegenomen. Denk aan bioplastics op basis van landbouwafval, circulair staal of beton met CO₂-reductie. Ook in ICT, kantoorinrichting of werkkleding zijn er volop alternatieven.
Voorbeeld: steeds meer organisaties kiezen voor bureaustoelen gemaakt van hergebruikt PET of visnetten. Informeer bij leveranciers wat zij aan circulaire innovaties bieden en stel dit als harde eis in aanbestedingen.
3. Stimuleer modulair en demontabel ontwerp
In 2025 is modulariteit een erkend uitgangspunt in circulair ontwerp. Producten die eenvoudig te repareren, vervangen of upgraden zijn, verlengen de levensduur aanzienlijk en verminderen afval.
Een praktijkvoorbeeld: diverse Nederlandse gemeenten werken inmiddels met herbruikbare trapliftsystemen, opgebouwd uit standaardmodules. Na gebruik bij de ene bewoner, kan de traplift relatief eenvoudig bij de volgende geplaatst worden. Zo wordt zorgcirculair én betaalbaar.
4. Ga voor hergebruik, refurbishing en reparatie
Waarom nieuw kopen als refurbished, revisie of herinzet net zo goed werkt? Steeds meer leveranciers bieden product-as-a-service-modellen aan. Daarbij blijft het eigendom bij de leverancier, die verantwoordelijk is voor onderhoud en hergebruik.
Denk aan laptops, telefoons, medische apparatuur, meubilair of fietsen. Als inkoper kun je sturen op:
-
Garantie op levensduur en repareerbaarheid;
-
Beschikbaarheid van onderdelen;
-
Mogelijkheid tot verlengen van gebruikscycli.
5. Regisseer wat er gebeurt ná gebruik
Circulair inkopen stopt niet bij levering. Stel daarom nu al vast wat er gebeurt als het product zijn functie verliest. Waar gaan de materialen heen? Wie is verantwoordelijk voor terugname of verwerking? Maak hierover concrete afspraken in het contract, bijvoorbeeld via een terugnameplicht, demontageplan of materiaallogboek. Dit sluit aan bij de CSRD-rapportageverplichtingen waarin herkomst en bestemming van grondstoffen steeds vaker moeten worden verantwoord.
Waarom circulair inkopen nog niet vanzelfsprekend is
Ondanks de voordelen, blijft circulair inkopen in de praktijk een uitdaging. Herkenbare drempels:
-
Gebrek aan kennis over circulaire alternatieven;
-
Angst voor hogere kosten of verminderde kwaliteit;
-
Onvoldoende betrokkenheid van eindgebruikers;
-
Onzekerheid over contractuele en juridische kaders.
Daarom is circulair inkopen méér dan een technische exercitie het vraagt visie, samenwerking én veranderaanpak.
Start circulair, maar niet alleen
Of je nu net begint of al ervaring hebt: circulair inkopen vraagt om duidelijke kaders, passende aanbestedingsstrategieën en goede afspraken met leveranciers. Adjust ondersteunt organisaties bij het verankeren van circulariteit in inkoopbeleid, contractmanagement en leveranciersrelaties.
Wil je circulair inkopen goed organiseren?
Wij helpen je van strategie tot implementatie met praktijkkennis, juridische borging en verandermanagement. Neem contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking of workshop op maat.
Laat circulariteit geen ambitie blijven. Maak het concreet met Adjust.
